Miedź dla przyszłości. 65 lat KGHM w świecie transformacji energetycznej

Transformacja klimatyczna Europy najczęściej opisywana jest językiem technologii, regulacji i polityki energetycznej, lecz przede wszystkim to projekt infrastrukturalny. Opiera się na nowych sieciach energetycznych, elektromobilności i cyfrowej gospodarce oraz wymaga  ogromnych ilości surowców. Jednym z najważniejszych z nich jest miedź, metal który od tysięcy lat towarzyszy rozwojowi cywilizacji, a dziś staje się jednym z fundamentów gospodarki niskoemisyjnej. Znajduje się w turbinach wiatrowych, instalacjach fotowoltaicznych, sieciach przesyłowych i pojazdach elektrycznych. Bez niego rozwój nowoczesnej energetyki byłby niemożliwy. Dlatego w debacie o transformacji klimatycznej coraz częściej pojawia się pytanie nie tylko o źródła energii, ale również o dostęp do surowców strategicznych. Unia Europejska uznała miedź za jeden z kluczowych materiałów dla przyszłości technologicznej kontynentu, a stabilność jej dostaw staje się elementem bezpieczeństwa gospodarczego.

W tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają firmy, które potrafią łączyć skalę produkcji z odpowiedzialnością środowiskową. Jedną z nich jest KGHM Polska Miedź S.A. – globalny producent miedzi i srebra, który w 2026 roku obchodzi 65-lecie działalności. Historia spółki to jeden z najciekawszych rozdziałów powojennej industrializacji Europy Środkowej. Odkrycie złóż miedzi na Dolnym Śląsku doprowadziło do powstania jednego z największych kompleksów wydobywczo-hutniczych na kontynencie. W ciągu kilku dekad KGHM stał się filarem polskiej gospodarki, a region Zagłębia Miedziowego jednym z najważniejszych ośrodków przemysłowych kraju.

To jednak nie tylko historia przemysłu. To przede wszystkim historia ludzi – pokoleń górników, inżynierów, geologów i technologów, którzy przez lata budowali kompetencje jednego z najbardziej zaawansowanych sektorów metalurgicznych w Europie. „KGHM jest częścią życia tysięcy rodzin i całych społeczności. Naszą największą siłą zawsze byli ludzie – ich wiedza, odpowiedzialność i doświadczenie”. – podkreśla Remigiusz Paszkiewicz, prezes zarządu KGHM Polska Miedź S.A.

Dziś spółka działa w skali globalnej. Jej projekty obejmują nie tylko Polskę, lecz także Amerykę Północną i Amerykę Południową. Produkowane przez KGHM miedź, srebro i metale towarzyszące trafiają do światowych łańcuchów dostaw nowoczesnych technologii. W świecie przyspieszającej transformacji energetycznej rola takich firm rośnie.

Rosnące zapotrzebowanie na miedź otwiera przed górnictwem miedziowym, w tym KGHM wyjątkowe perspektywy. Według prognoz Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD) światowy popyt na ten surowiec wzrośnie do 2040 roku o ponad 40 proc. Globalne potrzeby sięgają 28 mln ton miedzi rocznie, a do 2034 r. wyniosą nawet 35 mln ton. W Europie zapotrzebowanie wyraźnie przewyższa lokalną produkcję. W Unii Europejskiej roczna produkcja miedzi górniczej to 790 tys. ton, podczas gdy konsumpcja sięga 3,8 mln ton. Miedzi elektrolitycznej produkuje się więcej, ok. 2,5 mln ton, ale większość tej produkcji pochodzi z przetopu złomu lub importowanych spoza kontynentu koncentratów Cu.

Tymczasem unijna transformacja energetyczna może, w perspektywie 25 lat, wygenerować dodatkowy popyt rzędu 45 mln ton miedzi, a globalnie nawet 192 mln ton.

W tej sytuacji Polska znajduje się na uprzywilejowanej pozycji. KGHM odpowiada za 48 proc. unijnej produkcji miedzi i dysponuje bogatymi złożami na Dolnym Śląsku, własnymi hutami oraz zagranicznymi aktywami wydobywczymi.

„Transformacja energetyczna potrzebuje metali. Naszym zadaniem jest produkować je w sposób odpowiedzialny, tak aby wspierać rozwój gospodarki i jednocześnie ograniczać wpływ przemysłu na środowisko”. – mówi prezes KGHM.

W związku ze swoją energochłonnością, współczesny przemysł wydobywczy stoi przed jednym z największych wyzwań transformacyjnych w historii. KGHM od kilku lat realizuje strategię klimatyczną zakładającą osiągnięcie neutralności klimatycznej w zakresie emisji bezpośrednich i pośrednich do 2050 roku. Kluczowym elementem tej transformacji jest zmiana modelu energetycznego. KGHM rozwija własne źródła energii odnawialnej, inwestując w farmy fotowoltaiczne oraz projekty wiatrowe. Celem jest stopniowe zwiększanie udziału energii niskoemisyjnej w miksie energetycznym spółki. Transformacja dotyczy także efektywności produkcji. W latach 2017-2022 zużycie energii w KGHM zostało ograniczone o ponad 3,5 procent, co pozwoliło uniknąć emisji ponad 240 tysięcy ton dwutlenku węgla. Firma rozwija również system raportowania ESG oraz narzędzia monitorujące dane energetyczne i środowiskowe.

W kontekście klimatu i środowiska warto również dodać, że KGHM nie tylko wydobywa dużo miedzi, ale dostarcza na rynek surowce wyprodukowane zgodnie z najwyższymi standardami zrównoważonego rozwoju. Huty KGHM cyklicznie uzyskują certyfikat Copper Mark świadczący o spełnianiu wysokich norm środowiskowych, stosowaniu odpowiedzialnej produkcji i doskonałej współpracy z interesariuszami oraz społecznością lokalną. Analiza śladu środowiskowego i węglowego dla miedzianych produktów KGHM, wykonana w 2023 r. przez Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN wykazała, że mają one ślad niższy od średniej globalnej.

W świecie rosnącej konkurencji o surowce strategiczne znaczenie takich firm jak KGHM wykracza poza granice pojedynczych gospodarek. Stabilne dostawy miedzi są jednym z elementów bezpieczeństwa technologicznego i energetycznego Europy, a w świecie zielonej transformacji miedź staje się jednym z materiałów przyszłości.